Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) Zirvesi kapsamında düzenlediği basın toplantısında konuştu.
Trump, Rusya-Ukrayna savaşı, Ukrayna’ya yönelik askeri destek, Patriot hava savunma sistemleri, güvenlik garantileri ve İran politikası hakkında kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.
Rusya-Ukrayna savaşının ağır insani sonuçlarına dikkat çeken Trump, cephede yaşanan can kayıplarının artık sona ermesi gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bu çok kötü bir savaş. Binlerce ve binlerce insan, çoğu asker olmak üzere hayatını kaybediyor. Fotoğrafları görüyorum ve gerçekten korkunç.”
Trump, hem Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in hem de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin savaşı sona erdirmek istediğini düşündüğünü belirterek, bunun barış için önemli bir fırsat oluşturduğunu söyledi.
“Zelenski de bu işi bitirmek istiyor. Putin de bunu bitirmek istiyor. Bunun iyi bir kombinasyon olduğunu düşünüyorum.”
Putin ile sık sık görüştüğünü dile getiren Trump, Rus liderin bir anlaşmaya açık olduğu görüşünü dile getirdi.
“Bunu nereden biliyorum? Çünkü kendisiyle konuşuyorum. Zelenski ile de konuşuyorum. İnsanların anlaşmak isteyip istemediğini anlayabiliyorum. Putin’in de anlaşmak istediğini düşünüyorum.”
Trump, Zelenski’nin ise savaş sonrası Ukrayna’nın yeniden inşasına odaklanmak istediğini belirterek ülkenin ekonomik potansiyeline dikkat çekti.
“Ukrayna’nın muazzam bir geleceği var. Çok değerli maden yataklarına sahip. Savaş yerine yeniden yapılanmaya odaklanmaları herkes için daha doğru olur.” ifadelerini kullandı.
Trump, Ukrayna’nın son dönemde Rusya’nın derinliklerindeki askeri fabrikalar ve petrol rafinerilerine yönelik gerçekleştirdiği saldırıların savaşın seyrini değiştirdiğini belirtti.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da toplantıda yaptığı değerlendirmede, Ukrayna’nın Rusya’nın iç bölgelerini vurabilme kapasitesinin Moskova’nın hava savunmasını zorladığını ve bunun savaşın gidişatını etkileyen önemli gelişmelerden biri olduğunu ifade etti.
Trump’ın açıklamalarındaki en dikkat çekici başlıklardan biri de Patriot hava savunma sistemleri oldu.
Savunma sistemlerini saldırı silahlarından daha önemli gördüğünü söyleyen Trump, Ukrayna ve Avrupa’da Patriot üretimine yönelik lisans verilmesinin değerlendirildiğini açıkladı.
“Konuşacağımız konulardan biri Patriot üretim lisansı olacak. Böylece artık bize vermiyorlar diyemeyecekler, kendileri de üretebilecek.”
ABD’nin Patriot sistemlerine ihtiyaç duyduğunu ancak belirli sayıda sistemin Ukrayna’ya gönderilebileceğini belirten Trump, üretim kapasitesinin artırılmasıyla teslimat sürelerinin de kısalacağını savundu.
Trump, Ukrayna’nın savunma sanayisindeki kabiliyetine övgüde bulunarak özellikle insansız hava araçları üretimindeki başarısına dikkat çekti.
“Çok zor şartlarda bile üretim yapabiliyorlar. Silah üretiminde oldukça yetenekliler. Patriot sistemlerini de zaman içinde üretebileceklerini düşünüyorum.” dedi.
ABD ile Ukrayna arasında savunma sanayisi alanındaki iş birliğinin genişletilmesinin gündemde olduğunu da ifade etti.
Barış anlaşması sağlanması halinde Ukrayna’nın güvenliğinin garanti altına alınacağını belirten Trump, Avrupa’nın da bu süreçte önemli rol oynayacağını söyledi.
“Bir güvenlik paketi üzerinde çalışacağız. Doğru bir anlaşma yapılırsa Rusya’nın yeniden saldıracağını düşünmüyorum.”
Trump ayrıca uçuşa yasak bölge oluşturulmasının ancak şartlara bağlı olarak değerlendirilebileceğini ifade etti.
Trump, Rusya’nın da savaş nedeniyle ciddi maliyetler ödediğini belirterek Putin üzerinde uluslararası baskının arttığını söyledi.
“Putin’in üzerinde çok büyük baskı var. Hoşuna gittiğini sanmıyorum. Bu savaşın sona ermesi için ciddi bir baskı hissediyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Basın toplantısında İran’a yönelik açıklamaları da geniş yer tuttu.
Trump, İran yönetimini anlaşmaları ihlal etmek, yalan söylemek ve terörü desteklemekle suçladı.
Eski Başkan Barack Obama dönemindeki nükleer anlaşmayı sözlerle eleştiren Trump, o anlaşmanın İran’ın nükleer faaliyetlerini durdurmak yerine kolaylaştırdığını öne sürdü.
“Bizim yaklaşımımız İran’ın nükleer silah sahibi olmasını engellemeye yöneliktir.”
Trump ayrıca ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonlarının etkili olduğunu iddia ederek, İran’ın deniz gücüne ve bazı askeri altyapılarına ciddi zarar verildiğini savundu.
Trump, Rusya-Ukrayna savaşının ne zaman sona ereceğine ilişkin kesin bir tarih vermenin mümkün olmadığını belirtti.
Daha önce farklı uluslararası krizlerde de arabuluculuk yaptığını hatırlatan Trump, Hindistan-Pakistan ve Afrika’daki bazı anlaşmaları örnek göstererek Ukrayna konusunda da olumlu sonuç alınabileceğine inandığını söyledi.
“Bir tarih veremem ama bir anlaşma olacağını düşünüyorum.”
Trump, savaş sona erdiğinde Ukrayna’yı ziyaret etmek istediğini de ifade ederek, “Kiev gerçekten çok güzel bir şehir. Doğru zamanda gitmek isterim.” dedi.
Konuşmasının sonunda hem Rusya hem de Ukrayna ile diplomatik temasların sürdüğünü belirten Trump, öncelikli hedefinin savaşın sona erdirilmesi ve kalıcı bir barışın sağlanması olduğunu vurguladı.
Hibya Haber Ajansı
